Không nhiều người biết đến và thích Toni Takitani như các tác phẩm khác của Haruki Murakami. Chắc vì Toni Takitani là truyện ngắn và nó lại hoàn toàn khác với phong cách thường thấy của HM. Ông viết về Toni Takitani một cách chân thật, bình thản nhưng cũng đầy đau đớn như đang kể lại chuyện của một người cũ mà cả ông, cả người đọc đều từng quen. Nếu nói Toni Takitani là người quen cũng có phần đúng. Toni chất chứa đầy cô đơn cũng giống như rất nhiều nhân vật khác trong truyện của HM. Nếu như Hajime trong Phía nam biên giới phía tây mặt trời là một người cô đơn vì không bao giờ bằng lòng với thực tại, vì mải chạy theo quá khứ và để nó ám ảnh cả cuộc đời thì Toni Takitani lại luẩn quẩn trong cuộc sống hiện đại, không có quá khứ để bám víu, không có niềm vui để hy vọng. Cuộc sống của Toni trôi đi lặng lẽ và nhạt nhòa, như một viên bi lăn trên đường nhựa, không có gì đáng nhớ, không để lại bất kì một dấu vết nào: Cha Toni là một người thú vị, cuốn hút nhưng thế giới của họ hoàn toàn khác biệt. Toni cũng chẳng nhớ gì về mẹ, bà hòa tan như hư vô, như thể có ai đó lui về phía hậu trường một vở diễn và vụt biến mất mãi mãi. Ngay cả cái tên cũng hoàn toàn xa lạ với màu da, chủng tộc và khiến Toni càng thêm lặng lẽ, tách biệt với cuộc sống xung quanh hơn.
Tôi thích cách mà HM không để cho Toni đau đớn hay dằn vặt về quá khứ hay cuộc sống cô độc của mình. Toni coi đó là điều tự nhiên, quen thuộc, không bao giờ đòi hỏi và hoàn toàn bằng lòng với nó. Nhưng cũng chính vì thế mà khi có được người phụ nữ mình yêu, Toni là người hạnh phúc nhất và khi mất đi người phụ nữ ấy, Toni bắt đầu nhận ra được nỗi cô đơn từ trước đến giờ và đau đớn hơn bất cứ ai . Đơn giản giống như việc đã quen mang một đôi giày chật, nhưng một ngày bỗng được bỏ chân ra khỏi đôi giày ấy và thấy vô cùng thoải mái nhưng lúc phải xỏ chân lại vào giày thì cũng chính là lúc bắt đầu nhận ra nó quá chật và gây đau đớn…
Khi vợ chết đi, Toni chỉ còn một mình với căn phòng quần áo khổng lồ của vợ để lại. Toni tự giam mình trong căn phòng ấy và cả ngày chỉ ngồi nhìn trân trân vào đống quần áo. Căn phòng như một thế giới nhỏ chứa đựng thói quen, niềm đam mê thậm chí là cả cuộc sống của vợ Toni và khi cô chết đi thì thế giới ấy vẫn còn nguyên và càng trở nên nặng nề trước mắt Toni. Tôi thích nhất đoạn Toni thuê một cô gái giống hệt vợ mình đến để mặc số quần áo vợ để lại. Và khi bước vào căn phòng quần áo thì cô gái lạ bỗng bật khóc nức nở. Đó là hình ảnh duy nhất ám ảnh Toni suốt cả quãng đời còn lại ( thậm chí khi Toni đã quên mất khuôn mặt vợ mình). Giống như một người lạ tình cờ đi ngang qua Toni và bỗng òa khóc trước trước nỗi cô đơn, tù túng, sức nặng nề vô hình của cuộc đời Toni mà bấy lâu anh không nhận thấy…
Toni Takitani được dựng thành phim và tôi đã xem đi xem lại không biết bao nhiêu lần. Phim rất chậm, ít lời thoại và dựa theo đến 90% nguyên bản truyện. Phim cũng không có cao trào, thậm chí những tình huống cao trào trong truyện khi lên phim lại bị “hạ” xuống một cách cố tình. Nhưng dù gì thì tôi vẫn rất thích và hoàn toàn bằng lòng với bộ phim. Bối cảnh phim rất đơn giản, chủ yếu là trong căn nhà màu trắng và khoảng sân màu xanh của Toni nhưng tất cả từ đồ vật đến không gian được sắp xếp rất nhẹ nhàng, hài hòa. Tôi thích cách quay phim luôn chọn những góc tĩnh và đặc tả từng chi tiết nho nhỏ: những cành cây rung rinh trong gió, đôi chân của vợ Toni thỉnh thoảng hay nhón gót lên, châu xương rồng trên ghế gỗ, những đôi giày nhỏ xinh hay quần áo mềm mại của vợ mà Toni thích dụi cằm vào. Lúc xem phim tôi luôn có cảm giác là mạch phim đang đi theo âm nhạc vì tiếng nhạc không lời chạy suốt cả bộ phim và máy quay lúc nào cũng lướt chậm, đều đặn, hiếm khi dừng lại. Đẹp nhất là hình ảnh Toni ngồi trong phòng trắng, lặng lẽ trước bàn gỗ vừa ăn vừa suy nghĩ và đằng sau là một bức tường kính thấy bầu trời đêm vô vàn những chấm đèn đủ màu, liti, chập chờn và nhạt nhòa…
